Read in English →
Wspomnienia

Był taki świat…Mój wiek XX

Wspomnienia polskiej rodziny ziemiańskiej z Prus Wschodnich — o wierności tożsamości, językowi i tradycji w czasach narastającego totalitaryzmu.

Okładka książki „Był taki świat… Mój wiek XX” Haliny Donimirskiej-Szyrmerowej
Opór polskiej rodziny wobec nazizmu

Poruszające świadectwo z pierwszej ręki.

Wspomnienia Haliny Donimirskiej-Szyrmerowej to intymna kronika polskiej rodziny stawiającej opór narastającemu nazizmowi w Niemczech lat trzydziestych XX wieku.

Z niezwykłą wnikliwością oddają ludzki wymiar tamtych wydarzeń — od majątków ziemskich w Prusach Wschodnich, przez okupację, aż po Powstanie Warszawskie i powojenny powrót do „małej ojczyzny”.

Rodzina Donimirskich na schodach dworu
Nadciągające chmury

Dawny świat pod wydłużającym się cieniem.

Urodzona w 1918 roku, u schyłku I wojny światowej, Halina Donimirska dorastała w polskim majątku ziemskim w Prusach Wschodnich. Gdy nad Niemcami lat trzydziestych wydłużał się cień nazizmu, jej spokojny dotąd świat pogrążał się w przemocy i strachu.

Mapa rodzinnych majątków w okolicach Sztumu, Malborka i Kwidzyna w Prusach Wschodnich
Powiśle · Plebiscyt 1920

Dorastała w cieniu plebiscytu.

W 1920 roku Powiśle stanęło przed plebiscytowym wyborem: Polska czy Prusy Wschodnie. Region pozostał po stronie niemieckiej — i to właśnie ten werdykt ukształtował świat, w którym dorastała Halina: świat polskiej rodziny ziemiańskiej żyjącej jako mniejszość we własnych stronach.

Donimirscy od pokoleń pielęgnowali polską kulturę, język i tradycję na Ziemi Sztumskiej. Halina z bliska widziała, co znaczyło podtrzymywać polskość po plebiscycie — w szkołach, w kościołach i w codziennym życiu pod rosnącą presją germanizacji, a zarazem wśród różnorodności postaw zwykłych Niemców.

Jej wspomnienia opowiadają tę historię od środka — z perspektywy dziecka dorastającego na spornej granicy, w świecie powiślańskich dworów jako ostoi polskiej kultury. Historii, o której w powszechnej pamięci wciąż wiemy mało.

Cztery siostry Donimirskie jako młode kobiety
Siostry pośród zawieruchy

Więź rodzeństwa — lina ratunkowa w chaosie.

Wspomnienia z czułością opisują wyjątkowe więzi między rodzeństwem, które wspólnie stawiało czoła dziejowej zawierusze. Spośród wielu rodzinnych historii to właśnie lojalność i miłość rodzeństwa okazują się liną ratunkową pośród chaosu.

Najstarszy brat Haliny z najmłodszym bratem przy rodzinnym dworze
Najstarszy i najmłodszy brat

Niesiona beztroską radością i niezłomnym duchem.

Bracia Haliny wspierali ją beztroską radością i niezłomnym duchem — mimo własnych trosk i cierpień — hartując ją przed najcięższymi próbami, które miały dopiero nadejść.

Opinie czytelników

Co mówią czytelnicy

8,1 / 10 Lubimyczytać · 17 ocen
Świat, którego już nie ma, a który wart jest przypomnienia.
Agacha · Lubimyczytać · 9/10
Autorka w przyjemny, naturalny sposób opowiada o swoim życiu — zajmująca, inspirująca podróż do przeszłości.
Tatiasza · Lubimyczytać · 8/10
Cenny materiał, dzięki któremu można świetnie zapoznać się z okresem ponownych narodzin Rzeczypospolitej oraz jej PRL-owskich perypetii.
Klub Recenzenta · nakanapie.pl →

Gdzie kupić książkę

Dostępna w twardej oprawie, a także jako e-book i audiobook.

Czytasz po angielsku? Zobacz wydanie angielskie — The World That Once Was →